Zorg begint bij begrijpen, niet bij genezen
De reflecties van Chris
Hoor wat Chris Noorduin vertelt bij wat jongeren getuigen vanuit ons project Hejmo en Hejmo +Psycholoog Chris Noorduin werkt dagelijks met mensen met een vlucht- of migratiegeschiedenis. Binnen onze projecten Hejmo, Hejmo+ en de Child Friendly Space in Leuven vertrekt hij vanuit één overtuiging: psychisch welzijn is altijd cultureel bepaald. “Alles is cultureel,” zegt hij. “Van hoe we pijn ervaren tot hoe we genezing zoeken.”
Cultuur als sleutel
Volgens Chris bepaalt cultuur hoe mensen klachten beleven, uiten en aanpakken. Ook religie en spiritualiteit spelen daarin een cruciale rol, al krijgen ze weinig ruimte in de westerse psychologie. “Rouw is hier gepsychologiseerd, terwijl het voor veel mensen vooral een spirituele vraag is: over leven, dood en betekenis.”
Van ‘ik’ naar ‘wij’
De geestelijke gezondheidszorg vertrekt vaak vanuit een individualistisch mensbeeld. “Maar veel mensen komen uit collectieve culturen,” zegt Chris. “Zij zoeken betekenis binnen familie, gemeenschap en geloof.” Zorg wordt pas echt verbindend wanneer hulpverleners die verschuiving van ‘ik’ naar ‘wij’ erkennen.
Veilige ruimte voor kinderen
Bij de komst van Oekraïense gezinnen in 2022 hielp Chris bij de opstart van een Child Friendly Space. “Spelen is voor kinderen wat praten is voor volwassenen,” legt hij uit. “Het helpt hen ervaringen te verwerken en opnieuw verbinding te maken.” Voor kinderen die door oorlog waren gestopt met spelen, betekende die veilige ruimte een nieuwe start.
Jongeren tussen kind en volwassene
In Hejmo en Hejmo+ werkt Chris met niet-begeleide minderjarige vluchtelingen. Jongeren die onderweg volwassen moesten zijn, maar hier opnieuw kind moeten worden. “Ze zoeken naar wie ze zijn en of ze er mogen zijn,” zegt hij. “Die existentiële zoektocht raakt de kern van geestelijke gezondheid.
“Als kinderen weer beginnen te spelen, als jongeren zich weer durven tonen… dan weet ik waarom ik dit werk doe.”
Chris Noorduin, Psycholoog bij SOS Kinderdorpen
Leren van de ander
Transcultureel werken verruimt volgens Chris niet alleen de zorg, maar ook onze blik op onszelf. “Door echt te luisteren, ontdek je hoe cultureel bepaald je eigen aannames zijn. Er bestaan meerdere manieren om gezond te zijn, te rouwen en te leven.”
Een oproep tot menselijkheid
Chris pleit voor meer samenwerking, minder systeemdenken en meer ruimte voor ontmoeting. “Niet alles hoeft efficiënt of benoemd te worden om betekenis te hebben.” Vooral de strikte grens tussen jeugd- en volwassenenzorg noemt hij problematisch. “Het leven stopt niet op je achttiende.”
“In de ontmoeting ligt de genezing,” besluit hij. “Dat is wat dit werk zo waardevol maakt.”